Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên và Nghệ sĩ Ưu tú Ái Vân
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên sinh năm 1920 tại Ngõ Nghè (nay là phố Lê Chân, Hải Phòng), trong một gia đình thấm đẫm truyền thống nghệ thuật. Mẹ bà, bà Trần Thị Sinh, là diễn viên cải lương nổi tiếng đương thời, còn cha làm nghề buôn bán liên quan đến hàng hải.
Sau khi trở về Hải Phòng, ở tuổi 16, Ái Liên bắt đầu xuất hiện trên các sân khấu từ thiện. Phong thái tự tin cùng chất giọng hiếm có nhanh chóng gây chú ý và đưa bà đến với Hội kịch Bắc Kỳ (La Scène Tonkinoise). Tại đây, vai diễn đầu tay – Yến trong vở Kịch trường vạn tuế của tác giả Trần Ngọc Diệp đã đưa Ái Liên trở thành ngôi sao sáng của đoàn chỉ trong thời gian ngắn.
Trong suốt quá trình hoạt động nghệ thuật, Ái Liên được triều đình Huế trao tặng huân chương Nam Long bội tinh. Đoàn hát do bà dẫn dắt cũng lưu diễn rộng khắp Đông Dương, ghi dấu nhiều thành tựu; đặc biệt, bà từng được Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk (1922–2012) trực tiếp bước lên sân khấu trao huy chương, minh chứng cho tầm ảnh hưởng của tên tuổi Ái Liên thời bấy giờ.
Sau năm 1954, Ái Liên đảm nhận vai trò Trưởng đoàn Cải lương Bắc Trung ương (nay là Nhà hát Cải lương Việt Nam), đồng thời là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Bà tích cực tham gia phong trào cải lương cách mạng ở miền Bắc và góp phần đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ kế cận.
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên qua đời năm 1991. Sáu năm sau, vào năm 1997, bà được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Con gái của Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên là Nghệ sĩ Ưu tú Ái Vân. Bà sinh năm 1954, có cha là ông Hà Quang Định – chủ hãng Việt Film, hãng phim tư nhân đầu tiên tại Việt Nam.
Thừa hưởng tài năng và nhan sắc của mẹ, Ái Vân sớm nổi trội so với các bạn cùng trang lứa. Năm 1971, khi mới 17 tuổi, Ái Vân bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật với các vai diễn trong kịch ngắn của Đài Truyền hình. Sau đó, bà gia nhập Đoàn Ca múa Bông Sen tại miền Nam.
Năm 1976, Ái Vân ra Hà Nội theo học tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Tốt nghiệp năm 1979, bà về công tác tại Nhà hát Nhạc nhẹ Việt Nam – nơi đánh dấu chặng đường tỏa sáng của một giọng ca tiên phong trong dòng nhạc nhẹ thời kỳ hậu 1975.
Trong suốt những năm 1980, Ái Vân trở thành một trong những ca sĩ nhạc nhẹ hàng đầu của miền Bắc. Tiếng hát của bà đến với công chúng qua hàng loạt ca khúc nổi tiếng như Bài ca xây dựng, Triệu bông hồng, Ru con mùa đông, Trăng chiều, Em đứng giữa giảng đường hôm nay, Người ơi người ở đừng về, Và con tim đã vui trở lại… Năm 1988, ở tuổi 36, Ái Vân được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Hiện nay, Nghệ sĩ Ưu tú Ái Vân định cư ở nước ngoài, có cuộc sống bình yên sau nhiều biến cố.
Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương và Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam
Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương – mẹ của Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam sinh ra trong một gia đình khá giả. Thời niên thiếu, bà được gia đình cho theo học Nhạc viện Hà Nội. Tại đây, Thanh Hương sớm nổi tiếng bởi gương mặt thanh tú, kiều diễm, được mệnh danh là “hoa khôi nhạc viện”.
Dù được nhiều người theo đuổi nhưng nữ nghệ sĩ đàn tranh chỉ đem lòng yêu chàng nhạc sĩ Quảng Nam – Thuận Yến. Chính sự chân chất, thật thà cùng tài hoa vượt trội của nghệ sĩ Thuận Yến đã làm rung động trái tim người đẹp.
Xuất thân trong gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, Thanh Lam sớm đắm mình trong những giai điệu, đồng thời bộc lộ rõ niềm đam mê dành cho âm nhạc.
Từ lúc lên 3 tuổi, Thanh Lam đã được bố dạy hát và nghe đàn piano. Năm cô 7 tuổi, nữ ca sĩ được mẹ dạy chơi đàn thập lục, tập hát các bài dân ca Việt Nam. Năm 9 tuổi, ca sĩ Thanh Lam được tuyển chọn vào Nhạc viện Hà Nội theo học môn đàn tỳ bà hệ 11 năm, đồng thời tham gia ca hát trong đội Chim Sơn Ca của Đài Tiếng nói Việt Nam và đội Họa Mi của Cung Văn hóa Thiếu nhi Hà Nội.
Khoảng thời gian năm 1985 – 1991, trong vai trò là ca sĩ của Đoàn ca múa nhạc nhẹ Trung ương, chị được đi biểu diễn ở nhiều nước trên thế giới như: Đức, Nga, Bulgaria, Trung Quốc, Cuba, Hà Lan, Hungary, Romania… Năm 1986, ở tuổi 17, chị tham dự Liên hoan Ca khúc chính trị tại Berlin và đoạt giải Nhất với ca khúc Mặt trời và ánh lửa. Tác phẩm sau đó được ghi âm và phát hành ngay tại liên hoan.
Năm 1969, Thanh Lam tiếp tục giành giải Ca sĩ được yêu thích nhất tại Festival Âm nhạc La Habana (Cuba). Năm 1998, Thanh Lam đoạt giải Giọng hát vàng tại Liên hoan Giọng hát vàng ASEAN 1998 tổ chức ở Hà Nội, liên tục nằm trong top ca sĩ được yêu thích nhất của Làn Sóng Xanh…
Năm 2023, trong đợt xét tặng lần thứ 10, Thanh Lam được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Không chỉ nổi bật bởi tài năng nghệ thuật, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Lam còn luôn được coi là biểu tượng sắc đẹp trong làng nhạc Việt. Chị được nhận xét có đôi mắt “biết nói”, đầy cảm xúc và mãnh liệt.
Hiện tại, Thanh Lam có cuộc hôn nhân hạnh phúc bên bác sĩ Bùi Tiến Hùng. Chị cũng thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc sum vầy bên mẹ – Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hương và gia đình lớn.
×
