Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng “biến” thơ của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc thành bài hát
Mấy ngày qua, trên mạng xã hội tràn ngập những lời tiễn biệt đầy ấm áp dành cho Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng – giọng ca huyền thoại của nền tân nhạc Việt Nam. Ông đã về bên kia thế giới nhưng giọng hát của ông thì vẫn sẽ ở lại. Sẽ mãi đọng lại trong ký ức của bao thế hệ người Việt và tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam.
Với tôi, buổi gặp gỡ và trò chuyện đầy thân tình, gần gũi với vợ chồng Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng năm 2014, khi ông từ Đức về Việt Nam chữa bệnh sẽ là một kỷ niệm không bao giờ quên. Bởi trong buổi gặp gỡ đó, tôi không chỉ được ngồi gần thần tượng của mình trong khoảng cách rất gần mà còn được nghe ông bà trải lòng về những thăng trầm đã đi qua trong cuộc đời.
Người ta vẫn thường nhắc đến Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng với tư cách là người đã thể hiện hàng loạt ca khúc đi cùng năm tháng như: Bài ca trên núi, Rặng trâm bầu, Tiếng đàn bầu, Tình ca, Cảm xúc Tháng Mười, Bài ca Hà Nội, Tiếng hát từ thành phố mang tên Người, Bên lăng Bác Hồ, Người đi xây hồ Kẻ gỗ, Gửi em chiếc nón bài thơ, Tình em biển cả… Tuy nhiên, không mấy ai biết ông còn là tác giả của hơn 30 ca khúc.
Chia sẻ với tôi về cái việc mà ông chưa bao giờ nghĩ tới trong đời, Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng cho biết, những năm tháng lưu lạc nơi xứ người, phải trải qua nhiều biến cố và thử thách nghiệt ngã của số phận, ông không có nhiều cơ hội để cất lên tiếng lòng của mình qua việc thể hiện ca khúc. Vì thế, ông đã chọn cách gửi gắm những xúc cảm, tâm tư qua việc sáng tác bài hát.
Các bài hát ra đời mỗi khi ông buồn, mỗi khi ông cô đơn, mỗi khi kỷ niệm cũ tràn về và nỗi nhớ về quê hương trào dâng. Đó là những lúc ông chìm sâu trong vời vợi xúc cảm, nếu không viết ra sẽ không thể nào giải tỏa được lòng mình. Và thế là ông viết! Rồi một ngày, ông đếm lại thì con số ca khúc đã lên tới 30.
Có một điều đặc biệt đó là những ngày tháng ở xa Tổ quốc, Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng vô tình đọc được cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi 20” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc. Những vần thơ đầy xúc động của người chiến sĩ tuổi đôi mươi từ chiến trường ác liệt đã dội vào lòng ông cảm hứng dạt dào. Và thế là ông đã bắt tay vào phổ nhạc cho bài thơ của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc thành 3 bài hát.
Một trong những bài hát đó là bài Màu tím hoa mua với những lời ca:
Cứ mỗi lần hành quân qua đây, Lòng tôi lại nhớ em da diết, Màu hoa tím chẳng phải tôi chưa được biết, Nhưng đến giờ tôi mới hiểu màu hoa. Chẳng giấu gì, chẳng phải giấu lòng ta, Tôi thầm nghĩ cô gái nào mà chẳng khóc, Khi đưa tiễn người con trai thân nhất, Hoa mua ơi nói giùm với lòng anh.
Năm 2012, trong dịp về nước, Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng đã tặng 3 bài hát này cho anh trai liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và được anh trai liệt sĩ tặng lại một cuốn sách.
Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng trải lòng rằng, những năm tháng nơi xứ người, đi biểu diễn bất cứ nơi đâu… mỗi lần cất tiếng hát lên là hình bóng quê nhà lại hiện về. Và nỗi khát khao được cất tiếng hát nơi quê nhà cứ “giằng xé” ông trong một quãng đường dài. Chính vì lẽ đó mà năm 2014, khi được vợ đưa đi du lịch Nha Trang trong dịp từ Đức về Việt Nam chữa bệnh tai biến, nhiều người gặp lại ông trên bãi biển, tay bắt mặt mừng và mong muốn được ông hát tặng một đoạn.
Lúc đó, dù vừa phải trải qua 6 năm “chiến đấu” với bệnh tai biến, sức khỏe sa sút nhiều, giọng hát không còn trong trẻo như trước… nhưng ông vẫn đứng ngay bên bờ biển để cất tiếng hát trên quê hương. Được hát cho người dân nghe trên mảnh đất quê hương, lòng ông tràn ngập niềm vui. Suốt cả đêm ấy, vì quá đỗi hạnh phúc mà ông không ngủ nối.
Đó cũng là lý do, trong suốt nhiều năm qua, dù sức khỏe không tốt nhưng vợ và các con vẫn thường đưa ông về lại Việt Nam để vơi bớt nỗi nhớ nhung của những tháng năm đằng đẵng. Dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn (2024), ông cũng cùng gia đình về Việt Nam đón Tết với người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Không ai ngờ, đó là cái Tết cuối cùng của một nghệ sĩ cả một đời tha thiết yêu quê hương Việt Nam.
Người bạn đời hết mức yêu chồng của Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng
Trong buổi trò chuyện năm 2014, Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng kể với tôi rằng, ông luôn biết ơn vợ mình – bà Việt Bắc. Nếu không có tình yêu, sự chăm sóc hết mực của bà, chắc chắn ông không thể trở lại bình thường sau trận tai biến nặng năm 2008. Ông bà đến với nhau khi ông đã 48 tuổi, còn bà đã 31 tuổi.
Lúc đầu, bà chỉ cảm mến ông bởi ông có giọng hát trong trẻo, truyền cảm, ngọt ngào. Nhưng khi tiếp xúc, thấy ông là một người hiền lành, đôn hậu, chất phác… bà đã yêu ông bằng trái tim chân thành. Tình yêu đẹp đẽ ấy sớm đơm hoa kết trái bằng hai người con, một trai, một gái. Con trai Kiều Hải tốt nghiệp Sư phạm âm nhạc Onsavich (Đức), con gái Mỹ Hương học Quản trị kinh doanh ở Mỹ.
Ông kể, ngày bé, ông hay chở con gái Mỹ Hương đi học piano và muốn con theo nghệ thuật nhưng con từ chối. Ông vẫn nhớ lời con gái lúc đó nói với mình: “Thôi bố đi hát, anh đánh đàn, còn con sẽ bán vé thu tiền”.
Những năm tháng ở Đức, ông bà sống cùng con trai cả ở thành phố Beclin (Đức). Nhà của ông bà cách khu DongXuan Center – nơi có rất nhiều người Việt sinh sống không.
“Tôi là người sống đơn giản, chân chất, mộc mạc, không khéo ăn khéo nói… nên nếu không có bà nhà tôi đồng hành, đôi lúc tôi không biết phải xoay xở cuộc sống của mình ra sao. Với tôi, bà ấy không chỉ là người nhóm lửa hạnh phúc mà còn là một tri kỷ theo đúng cả nghĩa đen và nghĩa bóng”, Nghệ sĩ Ưu tú Kiều Hưng nói.
Bà Việt Bắc tâm sự rằng, vì thấy chồng chịu quá nhiều thiệt thòi do tính cách hiền lành, chân chất, tốt bụng… nên bà càng thương ông nhiều hơn. Trong sâu thẳm tâm can, bà luôn muốn mình là điểm tựa của chồng để ông mạnh mẽ bước qua những giông bão của cuộc đời. Nhưng số phận cứ như trêu ngươi, khi cuộc sống vừa tạm ổn định thì sóng gió lại ập đến với ông.
Vào một đêm của năm 2008, nghe ông gọi ú ớ bên cạnh, bà Bắc ông cứ nghĩ chồng ngủ mê nên không để ý. Đến sáng hôm sau, không thấy ông dậy cùng như thường lệ, bà lay người gọi thì ông đã lạnh ngắt, tay chân cứng đờ, miệng không nói được. Con trai Kiều Hải vội vàng gọi xe cấp cứu đến đưa bố vào bệnh viện.
Lúc vào bệnh viện, ông đã bị liệt tay và chân bên phải, mất hoàn toàn trí nhớ. Phải hơn 10 ngày sau, nhờ sự tích cực chữa trị của các bác sĩ, ông mới hồi phục… nhưng trí nhớ không thể trở lại như xưa.
Bà Bắc nói rằng, trước đó đã nhiều lần ông từng nói với bà, bất hạnh lớn nhất của người nghệ sĩ là không còn được hát. Vì thế, khi ông bị tai biến, nỗi lo sợ lớn nhất của bà là ông không thể nào hát trở lại được nữa. Quyết tâm giúp ông sớm phục hồi sức khỏe, bà Bắc lên hẳn kế hoạch tập luyện rất chi tiết.
Hàng ngày, ông phải tập đi lại nhiều lần trong khuôn viên nhà, tập đánh đàn piano cho tay dẻo lại, rồi đọc thật to các bài báo hoặc những mẩu truyện trong sách để giọng nói được rõ trở lại. Ngoài ra, hàng ngày bà còn “bắt” ông phải trò chuyện thường xuyên để trí não hoạt động liên tục.
“Nhiều khi nhìn thấy ông ấy rất vất vả và đau đớn vì phải tập luyện mà tôi chảy nước mắt. Nhưng quan điểm của tôi là hướng dẫn cho ông làm rồi đứng bên cạnh quan sát chứ không làm thay, như thế ông mới nhanh phục hồi được. Và đúng là phép màu đã đến, ông đã đi lại được, đã hát được và đã nở nụ cười được như xưa”, bà Bắc tâm sự.
×
