Bộ phim Sao Tháng Tám của đạo diễn Trần Đắc được xây dựng dựa trên cốt truyện chính trong cuốn hồi ký Nắng Hưng Yên của nhà văn Hà Ân, ghi lại lời kể của bà Nguyễn Thị Hưng (tên thật Nguyễn Thị Ức, 1920–1993). Nhân vật nữ chiến sĩ cách mạng Nhu trong phim được phác họa từ nguyên mẫu bà Hưng, trong khi vai phản diện Kiều Trinh lấy cảm hứng từ nữ gián điệp Nga Thiên Hương.
Tác phẩm gồm hai tập, Mùa xuân báo bão và Mùa thu hồi sinh, với sự tham gia của các nghệ sĩ như Nghệ sĩ Nhân dân Trần Đắc, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tú, Nghệ sĩ Ưu tú Đức Hoàn, nghệ sĩ Dũng Nhi… Trong đó, hai nghệ sĩ Thanh Tú và Đức Hoàn đều là những mỹ nhân tài sắc của điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tú
Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tú sinh năm 1944 tại Hà Nội trong một gia đình trí thức. Bà là con thứ 2 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm 9 tuổi, bà được gửi đi học tại Trung Quốc trong chương trình dành cho con em cán bộ cấp cao. Năm 17 tuổi, bà bắt đầu bén duyên với điện ảnh.
Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tú đến với vai diễn Nhu trong Sao Tháng Tám rất tình cờ, khi bà đang thử vai vào phim Chị Dậu của đạo diễn Phạm Văn Khoa. Khi đạo diễn Trần Đắc chọn Thanh Tú vào vai Nhu, gần như ai cũng sợ bà không thể đảm nhận vai diễn bởi nghệ sĩ có gương mặt đẹp hiện đại.
Trong vai Nhu, một nữ cán bộ chiến đấu kiên cường, Thanh Tú đã phải thay đổi hình ảnh và phong cách diễn xuất để thể tâm tư, tình cảm của nhân vật. Từ một nữ sinh thanh lịch, bà hóa thân thành một người đàn bà quê mùa, giản dị nhưng lại đầy mạnh mẽ và rắn rỏi trong công việc.
Vai diễn đã giúp nghệ sĩ giành giải Bông Sen Vàng cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ IV, năm 1977.
Sau nhiều năm vắng bóng, năm 2011, bà xuất hiện trên sóng truyền hình khi đóng 2 bộ phim Bà nội không ăn bánh pizza và Lời thú tội của Eva.
Ở tuổi 80, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tú tìm đến cuộc sống an yên với đạo Phật, diễn xuất và bên con cháu.
Trải qua hai cuộc hôn nhân đổ vỡ, bà cho biết mình coi trọng sự bình yên trong tâm hồn. Những lúc rảnh rỗi, bà thường gặp những người bạn thân thiết để hàn huyên, trò chuyện. Bên cạnh đó, nghệ sĩ Thanh Tú cũng tìm tới đạo Phật như một điểm tựa tinh thần, giúp bà nuôi dưỡng sự bình thản, an nhiên.
Năm 2024, bà nhận danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân trong lần trao tặng thứ 10 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Chia sẻ với Dân Việt về cảm xúc khi nhận danh hiệu này ở tuổi 80, nghệ sĩ Thanh Tú chia sẻ: “Thú thật, tôi cũng hơi xấu hổ khi hơn 60 năm làm nghề mới có thể nhận danh hiệu này. Nhưng nói thế cũng chỉ là chút tự ái cá nhân, bởi với tôi, vinh dự này vô cùng cao quý.
Thời gian qua, đôi lúc tôi buồn khi nhiều đồng nghiệp không trân trọng danh hiệu mình nhận được, để công chúng phản ứng, cho rằng vinh quang trao cho họ không xứng đáng”.
NSND Thanh Tú cũng khẳng định, danh hiệu này không chỉ là niềm vui của riêng bà: “Đó còn là hạnh phúc đối với gia đình tôi, những người sinh thành ra tôi, những người thân, khán giả yêu quý và luôn theo dõi tôi trong sự nghiệp”.
Cố Nghệ sĩ Ưu tú Đức Hoàn
Cố Nghệ sĩ Ưu tú Đức Hoàn tên đầy đủ là Nguyễn Thị Đức Hoàn sinh năm 1937 tại Hà Nội. Bà có sự nghiệp rực rỡ từ vai trò diễn viên đến đạo diễn phim. Ở khía cạnh nào, Đức Hoàn cũng để lại những dấu ấn đáng nhớ.
Cơ duyên đưa Đức Hoàn đến với điện ảnh là năm nữ nghệ sĩ 17 tuổi. Trong một lần đi phiên dịch cho đoàn chuyên gia Trung Quốc, nhà quay phim Phạm Trọng Quỳ rất ấn tượng với gương mặt tuyệt đẹp của Đức Hoàn nên đã khuyên bà đi theo điện ảnh.
Sau đó, bà vào làm việc ở Xưởng phim truyện Việt Nam và được đi học lớp diễn xuất khoá đầu tiên. Sau khi tốt nghiệp, bà được đạo diễn Mai Lộc mời tham gia vai Mỵ – nữ chính trong Vợ chồng A Phủ. Đây là vai diễn đẹp và vinh quang nhất trong cuộc đời Đức Hoàn. Cũng nhờ vai diễn này, bà đã xuất sắc giành giải thưởng Bông sen Bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần đầu tiên trong sự nghiệp.
Trong Sao Tháng Tám, cố Nghệ sĩ Ưu tú Đức Hoàn đảm nhận vai phản diện Kiều Trinh. Vai Kiều Trinh được lấy nguyên mẫu từ Nga Thiên Hương – một gián điệp có thật từng phục vụ người Nhật. Bà ta nổi tiếng sắc nước hương trời nhưng lại là một mật thám nguy hiểm, cuối cùng bị các đội viên đội Hoàng Diệu ám sát.
Sau này, nghệ sĩ Đức Hoàn tiếp tục góp mặt trong các bộ phim như: Đi bước nữa, Bình minh rẻo cao, Thị trấn yên tĩnh… Tuy số lượng vai diễn không nhiều, nhưng Đức Hoàn được đánh giá là minh tinh điện ảnh kiêu sa, tài năng hiếm có.
Năm 1967, Đức Hoàn bất ngờ lựa chọn nghề đạo diễn tại Đại học Quốc gia Moskva của Liên Xô. Từ những kinh nghiệm diễn xuất trên màn ảnh, Đức Hoàn đã tạo nên những tác phẩm đặc sắc trong sự nghiệp, được công chúng yêu mến như: “Hà Nội mùa chim làm tổ”, “Khách ở quê ra”, “Từ một cánh rừng”, “Tình yêu và khoảng cách”, “Ám ảnh”…
Với những đóng góp của mình cho bộ môn nghệ thuật thứ 7, bà đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Năm 2003, nữ nghệ sĩ qua đời, hưởng thọ 66 tuổi.
×
